Een bijzondere villa van Willem van Tijen
Huis Van Raalte werd begin jaren zestig gebouwd voor de familie Van Raalte in de nieuwe uitbreidingswijk Hillegersberg in Rotterdam. Voor hun nieuwe woonhuis schakelden zij architect Willem van Tijen in. Voor zover bekend is het het enige woonhuis voor een particuliere opdrachtgever dat Van Tijen na de Tweede Wereldoorlog ontwierp. In deze periode hield hij zich verder vooral bezig met grootschalige sociale woningbouw en kantoren.
Zowel in opzet als architectuur is Huis Van Raalte kenmerkend voor de vroege jaren zestig. De villa heeft een rechthoekige grondvorm van 10 bij 20 meter en een plat dak met een overstekende daklijst. Voor het metselwerk werd witte baksteen gebruikt. Aan de tuinzijde zorgen grote glaspuien met stalen ramen in houten kozijnen voor veel licht en een sterke verbinding met de tuin. Een opvallend element is de forse schoorsteen met een haard die zowel vanuit de woonkamer als vanaf het terras kan worden gebruikt. Aan de meer gesloten noordzijde kreeg de inpandige garage een prominente plek in de voorgevel.
Ontworpen voor het moderne gezinsleven
Ook de indeling van Huis Van Raalte was vernieuwend voor zijn tijd. Het huis is grotendeels gelijkvloers, maar het centrale gedeelte ligt een halve meter hoger. Hier bevond zich de eetkamer, terwijl het zitgedeelte lager lag. Zo ontstond een verdiept woongedeelte, een voorloper van de ‘zitkuil’ die in de jaren zeventig populair zou worden.
Bij de bouw had het echtpaar Van Raalte nog geen kinderen. Na de geboorte van hun kinderen werd de woning in 1970 aangepast aan de nieuwe gezinssituatie. De oorspronkelijke ouderslaapkamer en kleedkamer werden twee kinderkamers, de studeerkamer werd als ouderslaapkamer in gebruik genomen en in een deel van de garage kwam een nieuwe werkkamer.
In 2001 schonken de oorspronkelijke opdrachtgevers Huis Van Raalte aan Hendrick de Keyser Monumenten.
Restauratie: terug naar de jaren zestig
Tussen 2023 en 2025 heeft Hendrick de Keyser Monumenten Huis Van Raalte grondig gerestaureerd. Hoewel de bungalow uitzonderlijk goed bewaard was gebleven, was het interieur in de loop der jaren aangepast. Uitgangspunt voor de restauratie was om het huis zoveel mogelijk terug te brengen naar de situatie kort na de oplevering in 1962.
Onderzoek naar bouwsporen, kleuren en materialen bracht oorspronkelijke afwerkingen en kleurstellingen aan het licht. Onder latere afwerkingen en kasten werden onder meer fragmenten van tegels en linoleum teruggevonden. Deze vondsten vormden belangrijke aanknopingspunten voor het herstel van het interieur.
Bijzondere aandacht ging uit naar vier vaste kasten die architect Willem van Tijen speciaal voor het huis ontwierp. Ze waren in de jaren zeventig aangepast, wit geschilderd en deels met formica bekleed. De kasten zijn gerestaureerd en bepalen, samen met de teruggebrachte oorspronkelijke kleurstellingen, opnieuw in belangrijke mate de sfeer van het huis.
Ook andere onderdelen werden hersteld of gereconstrueerd. Zo kreeg een bordes bij de slaapkamer zijn oorspronkelijke vorm terug en werden speciaal voor het project tegels nagemaakt. In de hal is gekozen voor een vloerafwerking die Van Tijen oorspronkelijk had ontworpen, maar die tijdens de bouw vanwege bezuinigingen niet was uitgevoerd.
Verduurzaming met oog voor het oorspronkelijke ontwerp
De restauratie bood ook de gelegenheid om Huis Van Raalte duurzamer te maken. Het dak en de kruipruimtes zijn geïsoleerd, er zijn zonnepanelen en een hybride warmtepomp geplaatst en waar mogelijk zijn muren aan de binnenzijde geïsoleerd. Enkel glas is vervangen door vacuümbeglazing.
Daarbij stond het behoud van de architectuur steeds voorop. Zo bleef het bijzondere Thermopane-dubbelglas uit 1962 behouden en werden de ramen hersteld. De spouwmuren zijn bewust niet geïsoleerd vanwege de kwetsbaarheid van de baksteen. Ook op plekken waar isolatie ten koste zou gaan van de gevelbrede kozijnen of de monumentale kastenwanden, is ervan afgezien.
Door deze combinatie van onderzoek, herstel en verduurzaming ademt Huis Van Raalte opnieuw de sfeer van de vroege jaren zestig en is het tegelijkertijd een comfortabel woonhuis voor de toekomst.
