Icon search Icon Facebook Icon Instagram Icon Twitter Icon Play ANBI icon-checkbox Vriendenloterij Logo-CBF Bijzondere-locaties Bijzondere-locaties Monument-en-Bed Monument-en-Bed Museumhuizen icon-huren-nav Museumhuizen Hendrickdekeyser Hendrickdekeyser icon-maps icon-left icon-right icon-close icon-phone-call icon-email Kamers icon-lijst icon-perceeloppervlak icon-plattegrond icon-woonoppervlak icon-checkmark icon-buitenruimte icon-cart icon-remove icon-quote icon-calendar icon-guests
Waar ben je naar op zoek?
Bouwstijl

Romaans en Gotiek

Periode
circa 1000 - 1550

De romaanse bouwkunst (in ons land houden wij aan de periode 1000-1250) kennen we vrijwel alleen nog uit de kerkelijke architectuur. Romaanse gebouwen als kerken en kloosters maken een gesloten indruk, opgetrokken uit dikke natuurstenen en (vanaf de 12de eeuw) bakstenen muren met daarin kleine vensters en deuren onder ronde bogen. Versieringen zijn sober en aan het exterieur beperkt tot geschakelde rondbogen, sierlijsten en zuilen.

Kap Het Zeepaert
Prachtige kap van Het Zeepaert aan de Wijnstraat te Dordrecht (foto Arjan Bronkhorst)

Woonhuizen uit deze tijd zijn in Nederland nauwelijks bewaard. Sporadisch worden vondsten gedaan die aantonen dat adellijke burgers stenen huizen en woontorens lieten bouwen. De Vereniging bezit een huis in Appingedam waarin resten van een woontoren uit de 13de of 14de eeuw zijn bewaard. Gewone burgers woonden in huizen van hout, leem en stro, gebouwd rond een 'binnenhaard'. Vanaf de 14de eeuw kwam er in ons land een langzaam, zeer gevarieerd en streekgebonden proces van 'verstening' van het woonhuis op gang. Tot ver in de 16de eeuw bleef het bouwen van grotendeels houten huizen echter veelvoorkomend.

In de late middeleeuwen werden er in de bouwkunst in de Nederlanden gotische stijlelementen opgenomen. De gotiek (in ons land circa 1250-1560) ontstond in de kathedraalbouw in Frankrijk maar beïnvloedde ook de woonhuisbouw. Gotische kerkgebouwen worden gekenmerkt door hun grote hoogte en ijle constructies (in ons land meestal een combinatie van natuursteen, baksteen en hout). Licht speelt een belangrijke rol. 
 

Goes, Turfmarkt 11 Karel V huis
Goes, Turfmarkt 11, Karel V huis

Stijlkenmerken en gebruikte materialen kunnen van streek tot streek sterk verschillen maar typerend zijn spitse vensters en deuromlijstingen, verfijnde geprofileerde decoratieve traceringen, accoladebogen, pinakels en geometrische figuren als driepassen en cirkels. Ook in woonhuizen werden deze elementen toegepast. 
Bijzondere voorbeelden van gotische stenen huizen in het bezit van de Vereniging zijn 'Het Zeepaert' in Dordrecht, Brink 47 in Deventer, het Karel-V huis in Goes, en de huizen Kwartelenmarkt 1 en Grote Kerkstraat 19-21 in Venlo. 
Houten gotische woonhuizen zijn nauwelijks bewaard. Wel gaan achter gevels van later datum soms gotische houtskeletten schuil. De Vereniging bezit vele en gevarieerde voorbeelden.