Groot Heiligland 19 ligt aan de oostzijde van het Groot Heiligland in Haarlem, in een rij van zeventiende-eeuwse huizen. Het pand maakt deel uit van een reeks huizen in deze straat die in bezit zijn van Hendrick de Keyser Monumenten. Sinds 1922 is ook dit huis in bezit van de vereniging en wordt het verhuurd voor permanente bewoning.
Gevel en ontwikkeling van het huis
Het huis maakt deel uit van een reeks panden in deze straat die in bezit zijn van Hendrick de Keyser Monumenten. De plaats van de ingang, centraal in de voorgevel, laat zien dat de oorspronkelijke indeling met een voorhuis en een smalle zijkamer lange tijd behouden is gebleven. De omlijsting van de ingang dateert van omstreeks 1800 en correspondeert met de schuifvensters.
Bij een restauratie in 1970 zijn de gemetselde bogen boven de vensters opnieuw aangebracht, waarmee het gevelbeeld werd hersteld. De constructie van het huis, evenals de sobere trapgevel, geeft weinig houvast voor een precieze datering. Huizen van dit type werden gedurende de gehele 17de eeuw in Haarlem gebouwd.
Indeling en bouwsporen
Uit een veilingconditie uit 1767 blijkt dat het huis destijds bestond uit een voorhuis, een zijkamer en een gang, een overwelfde kelder en een grote binnenhaard. De kelder beslaat niet de volledige breedte van het pand en komt niet overeen met de maat van de binnenhaard. Dit wijst erop dat onderdelen van het huis mogelijk restanten zijn van een ouder gebouw met een andere indeling.
Aan de achterzijde bevond zich een plaats met een pomp en een zogenoemde snuiver, een overdekte stookplaats. Aan de overzijde lag een achterkamer met haard, bedstede en vaste kast, die waarschijnlijk als keuken diende.