vereniging Hendrick de Keyser

De Olifant

Korte Spaarne 23-31
Wijdesteeg 3
Haarlem

  • Provincie:

    Noord-Holland

  • Bouwjaar:

    1606

  • Jaar van verwerving:

    1929

  • Restauratiejaar:

    1976

  • Bijzonderheden:

    Groot brouwershuis met oude moutzolders

  • Bouwstijl:

    Renaissance

  • Gebouwtype:

    Industrieel monument

  • Beluister een audio-opname over dit pand >>

Over het pand

Haarlem - Korte Spaarne 23-27

Dit prachtige vroeg 17de-eeuwse huis aan het Spaarne stond bekend als brouwerij ‘De Olifant' en kreeg waarschijnlijk bij een herbouw na een brand in 1606 zijn huidige uiterlijk. Al in de 14de eeuw kwam dit gebied, de oostzijde van het Spaarne, in ontwikkeling. De bierbrouwerijen die zich hier vestigden, putten oorspronkelijk water uit de rivier maar vanaf de 16de eeuw werd water uit de duinen gehaald en met schuiten over het Spaarne aangevoerd. Bij een verkoop van de Olifant is een waterschuit nadrukkelijk bij de verkoop inbegrepen.

Haarlem - De Olifant (reconstructietekening R. Royaards-ten Holt)

In 1688 werd het pand gesplitst en in twee helften en verkocht. Het linkerhuis was waarschijnlijk al sinds de bouw gedeeltelijk als bedrijfspand in gebruik geweest. Frederik Clingenbergh werd eigenaar en gebruikte het als ververij. De oude moutzolders, waar het geweekte en ontkiemde graan te drogen werd gelegd, bleven bewaard.

Haarlem - Korte Spaarne 23-31

Het rechter huis, waarschijnlijk oorspronkelijk het woonhuis van de brouwer, werd gekocht door oud-schepen Hendrick Duyst van Voorhout. Hij gebruikte het het als woonhuis. Omstreeks het midden van de 18de eeuw werd dit huis gemoderniseerd. De voor- en achterkamer kregen marmeren schoorsteenmantels, houten lambriseringen en gestucte velden tussen de moerbalken met in de achterkamer een voorstelling van de vier seizoenen.

In 1889 was men van plan het hoekhuis te slopen. Beide panden bleken achter de gevel echter zodanig met elkaar te zijn verweven dat afbraak van alleen het hoekhuis niet mogelijk was. Het werd gesplitst in een boven- en benedenwoning en naar achteren toe uitgebreid.

In de jaren 1968-1976 werd het gehele complex gerestaureerd in opdracht van Vereniging Hendrick de Keyser.

Voor meer informatie zie Huizen in Nederland, deel I Friesland en Noord-Holland, pp. 169-174.