Huis Jan de Jong

Rijksweg 56
5374 RB Schaijk
Bijzonderheden:
Provincie:Noord-Brabant
Bouwjaar:1968
Jaar van verwerving:2016
Restauratiejaar:-
Architect:Jan de Jong
Bouwstijl:Bossche-school
Gebouwtype:woonhuis/kantoor

Schaijk, Rijksweg 56

Huis Jan de Jong

Schaijk Rijksweg 56 foto Arjan Bronkhorst 2
Schaijk Rijksweg 56 foto Arjan Bronkhorst 2

Het eigen woonhuis van de architect Jan de Jong wordt gezien als een van de hoogtepunten van de 'Bossche School'. In deze architectuurstroming uit de tweede helft van de 20ste eeuw worden inzichten over maatvoering, ordening en ruimte gecombineerd met universele traditionele vormen én moderne materialen en bouwtechnieken waardoor een haast tijdloze architectuur ontstaat. Begin 2018 is het huis aangewezen als rijksmonument.

Het huis staat op een afgelegen terrein langs Rijksweg N324. De Brabantse bossen, een zandweg en een akker vormen de achtergrond van een ommuurd woondomein. Dit omvat een woonhuis met architectenkantoor, diverse bijgebouwen, tuinen en een schapenweide.

Het domein in Schaijk is niet in een keer gebouwd, maar over een periode van enkele decennia ontstaan. Het is wel een 'laboratorium' en 'huis van de cursus' genoemd waar de architect vrij spel had om te experimenteren. 

Architect Jan de Jong (1917-2001) is wel de geniale leerling van pater-architect Hans van der Laan genoemd, de grondlegger van de Bossche School. De Jong was echter meer dan een geniale leerling. Hij was een productief en succesvol architect en toen pater Van der Laan zijn architectuurtheorie verfijnde, was De Jong een klankbord uit de praktijk. 


Schaijk Rijksweg 56 foto Arjan Bronkhorst 6
Schaijk Rijksweg 56 foto Arjan Bronkhorst 6

In 1949 liet Jan de Jong er een landhuisje in Engelse stijl bouwen waar ook zijn architectenbureau een plek kreeg. Geïnspireerd door de lessen van Dom van der Laan werd in 1956 de voortuin ommuurd tot een hortus conclusus met een prieeltje. Het was een vingeroefening met het zogenaamde 'plastische getal', het door Van der Laan ontwikkelde maatstelsel. Het experiment kreeg een vervolg in verschillende bijgebouwen waarmee het landhuisje steeds meer detoneerde. De Jong nam daarom het drastische besluit tot afbraak en nieuwbouw. 

Het nieuwe huis werd gebouwd in 1967-1968 en kreeg omstreeks 1975 een ingangshof met monumentale poort, galerij en Mariakapel. De maatvoering voor het ontwerp ontleende De Jong aan een tempel in Paestum bij Napels die hij ooit had opgemeten. 

Het L-vormige huis heeft een entree via een atrium, met loggia en een klokkenstoel. In het huis creëerde De Jong een besloten, ingetogen leefwereld, waar de ruimtelijkheid en het spel van ritmische verhoudingen de bezoeker elke keer weer imponeert. Zo wordt de woonruimte door verschillend gedimensioneerde kolomstellingen verdeeld in een middenbeuk en zijbeuken. 

Aan de westkant is de keuken, aan de oostwand de zithoek en in de nissen zijn verschillende zit- en studeerhoekjes. De Jong ontwierp het interieur tot in detail, van de gewassen grindvloeren tot de meubelen, deurklinken en lamparmaturen. 

Het huis is lid van het Iconic Houses Network: http://www.iconichouses.org/

 

Schaijk Huis Jan De Jong overzicht foto Arjan Bronkhorst
Schaijk Huis Jan De Jong overzicht foto Arjan Bronkhorst

Aanvragen voor een (groeps)bezoek aan het huis kunnen worden gericht aan de Jan de Jong Stichting.

De Jan de Jong Stichting heeft tot doel het initiëren van activiteiten gericht op de bevordering van de studie van het werk van de architect Jan de Jong en het beheren van zijn architectonisch erfgoed. De stichting tracht dit doel te bereiken door de kennis van zijn werk (projecten en studie) te bevorderen en toegankelijk te maken, het tot stand brengen van publicaties, het archief in stand te houden en belangstellenden daarin inzage te geven, en de instandhouding van zijn gebouwde erfgoed in de functie waarvoor het bedoeld is. Voor meer informatie zie: http://www.jandejongstichting.nl.

Schaijk Rijksweg 56 foto Arjan Bronkhorst 3
Schaijk Rijksweg 56 foto Arjan Bronkhorst 4
Schaijk Rijksweg 56 foto Arjan Bronkhorst 5
Schaijk Rijksweg 56 foto Arjan Bronkhorst 1