Huis Bartolotti

Herengracht 170
1016 BP Amsterdam
Bijzonderheden:
Provincie:Noord-Holland
Bouwjaar:1620
Jaar van verwerving:1924
Restauratiejaar:1929,1971,2016
Architect:Hendrick de Keyser
Bouwstijl:renaissance
Gebouwtype:woonhuis

Herengracht 170-172

Huis Bartolotti

Huis Bartolotti werd omstreeks 1620 gebouwd in opdracht van de schatrijke bankier-koopman Willem Bartolotti van den Heuvel. Het koopmanshuis in Hollandse Renaissance-stijl werd hoogstwaarschijnlijk gebouwd naar een ontwerp van de Amsterdamse stadssteenhouwer Hendrick de Keyser. Huis Bartolotti staat met een dubbele knik in een bocht van de Herengracht, precies in de as van de Driekoningenstraat. De gevel is opgetrokken in natuur- en baksteen, overdadig versierd met ornamenten als siervazen, balusters, medaillons en fantasierijk beeldhouwwerk. De top van de gevel die in de loop der tijd versoberd was, werd bij de restauratie van 1970 nauwkeurig gereconstrueerd met behulp van historische afbeeldingen en schilderijen. In 2008 is de verflaag over de rode baksteentjes verwijderd en zijn de natuurstenen ornamenten weer in Bentheimer zandsteenkleur geschilderd.

Sinds 1689 is het huis in twee aparte woonhuizen gesplitst. In de 18de eeuw werd het rechterhuis gemoderniseerd. Grote delen van het 18de-eeuwse interieur, in Lodewijk XIV- en Rococo (Lodewijk XV)-stijl zijn bewaard gebleven. De gang heeft prachtig stucwerk en in het voorhuis bevinden zich grisailles door Jacob de Wit en een marmeren schouwstuk van de beeldhouwer Jean-Baptist Xavery. Omstreeks 1755-1756 vond een grote verbouwing plaats, waarbij het rechter deel van het huis werd uitgebreid met een achterhuis. Opdrachtgever van deze verbouwing was de schatrijke walvisreder Jan van Tarelink. Het achterhuis heeft een historische keuken, een eetkamer en een zaal met uitzonderlijk fraai stucwerk, Rococo houtsnijwerk in kostbaar mahoniehout en schilderstukken van Jurriaan Buttner. Het is een van de mooiste zalen van de Herengracht. 

In 1872 gaf de fabrikant Petrus Hendrik Holzman opdracht een aantal vertrekken van het huis verder te verfraaien. Hierbij werden oudere interieurelementen ingebracht, waaronder 18de-eeuwse geschilderde behangsels van Isaac de Moucheron en plafondstukken van Jacob de Wit. 
Huis Bartolotti kwam in twee delen in bezit van Vereniging Hendrick de Keyser (in 1924 en 1971). Vanaf 1971 waren de kantoren en de bibliotheek van het Theater Museum er gevestigd. Er waren allerlei doorgangen met naastgelegen panden. Bij de inrichting tot kantoor van Vereniging Hendrick de Keyser in 2009 zijn deze doorgangen verwijderd en is de oude structuur van het huis hersteld. Na een omvangrijke restauratie in 2016 is de begane grond en het souterrain ingericht als Museumhuis Bartolotti.

Voor meer informatie zie Huizen in Nederland, deel II Amsterdam, pp. 245-260.

Amsterdam Huis Bartolotti foto Arjan Bronkhorst 1
Amsterdam Huis Bartolotti foto Arjan Bronkhorst 2
Amsterdam Huis Bartolotti foto Arjan Bronkhorst 3
Amsterdam Huis Bartolotti foto Arjan Bronkhorst 4
Amsterdam Huis Bartolotti foto Arjan Bronkhorst 6
Amsterdam Huis Bartolotti foto Arjan Bronkhorst 7
Amsterdam Huis Bartolotti foto Arjan Bronkhorst 8

Beluister audio-opname: