vereniging Hendrick de Keyser

Huis Bartolotti

Herengracht 170-172
Amsterdam

  • Provincie:

    Noord-Holland (Amsterdam)

  • Bouwjaar:

    1620

  • Jaar van verwerving:

    1924

  • Restauratiejaar:

    1970, 1997, 2009

  • Bijzonderheden:

    Uitzonderlijk rijke Renaissance gevel en historisch interieur

  • Architect:

    Hendrick de Keyser

  • Bouwstijl:

    Renaissance

  • Gebouwtype:

    Woonhuis

Schenking koopsom Herengracht 172 Merrem & La Porte N.V.

Over het pand

Amsterdam - Huis Bartolotti (foto Arjan Bronkhorst)

Huis Bartolotti werd omstreeks 1620 gebouwd in opdracht van de schatrijke bankier-koopman Willem Bartolotti van den Heuvel. Het grote koopmanshuis in Hollandse Renaissance-stijl werd hoogstwaarschijnlijk gebouwd naar een ontwerp van de Amsterdamse stadssteenhouwer Hendrick de Keyser.

Amsterdam - Huis Bartolotti (foto Arjan Bronkhorst)

Huis Bartolotti staat met een dubbele knik in een bocht van de Herengracht, precies in de as van de Driekoningenstraat. De gevel is opgetrokken in natuur- en baksteen, overdadig versierd met ornamenten als siervazen, balusters, medaillons en fantasierijk beeldhouwwerk.

Amsterdam - Huis Bartolotti (foto Reindert Groot)

De top van de gevel die in de loop der tijd versoberd was, werd bij de restauratie van 1970 nauwkeurig gereconstrueerd met behulp van historische afbeeldingen en schilderijen. In 2008 is de verflaag over de rode baksteentjes verwijderd en zijn de natuurstenen ornamenten weer in Bentheimer zandsteenkleur geschilderd.

Amsterdam - Huis Bartolotti (foto Arjan Bronkhorst)

Sinds 1689 is het huis in twee aparte woonhuizen gesplitst. In de 18de eeuw werd het rechterhuis gemoderniseerd. In 1755 volgde een uitbreiding met een groot achterhuis. Grote delen van het 18de-eeuwse interieur, in Lodewijk XIV- en Rococo (Lodewijk XV)-stijl zijn bewaard gebleven. De gang heeft prachtig stucwerk en in het voorhuis bevinden zich grisailles door Jacob de Wit en een marmeren schouwstuk van de beeldhouwer Jean-Baptist Xavery. 

Amsterdam - Huis Bartolotti (foto Arjan Bronkhorst)

In 1872 gaf de fabrikant Petrus Hendrik Holzman opdracht een aantal vertrekken te verfraaien. Hierbij werden oudere interieurelementen ingebracht, waaronder 18de-eeuwse geschilderde behangsels van Isaac de Moucheron en plafondstukken van Jacob de Wit.

Amsterdam - Huis Bartolotti (foto Arjan Bronkhorst)

Huis Bartolotti kwam in twee delen in bezit van Vereniging Hendrick de Keyser (in 1924 en 1971). Vanaf 1971 waren de kantoren en de bibliotheek van het Theater Museum er gevestigd. Er waren allerlei doorgangen met naastgelegen panden. Bij de inrichting tot kantoor van Vereniging Hendrick de Keyser in 2009 zijn deze doorgangen verwijderd en is de oude structuur van het huis hersteld.

Amsterdam - Huis Bartolotti (foto Arjan Bronkhorst)

Voor meer informatie zie Huizen in Nederland, deel II Amsterdam, pp. 245-260.