vereniging Hendrick de Keyser

Dit laat-gotische huis dateert uit 1521 en werd vermoedelijk gebouwd voor de familie Romer, die in de tweede helft van de 16de en in de 17de eeuw eigenaar was. De gevel met geprofileerde boognissen en gemetselde pinakels was in de bouwtijd als een showstuk: de Romers behoorden tot de vooraanstaande families van Venlo en waren, in de periode dat zij dit huis bewoonden, vrijwel permanent in de stadsregering vertegenwoordigd.

In de 18de en 19de eeuw ging het met huis en buurt snel bergafwaarts. Venlo was een belangrijke grensvesting van de Republiek en had vanwege de aanwezigheid van het garnizoen ernstig te kampen met woningnood. In deze periode werd het huis in de lengterichting gesplitst in twee smalle huurwoningen voor officieren.

In 1925, bij de aankoop door de Vereniging, was het aantal huurwoningen gestegen tot drie per helft, zodat er ongeveer 40 personen in het oude burgemeestershuis woonden. Het buurtje bij de Maas was volledig verkrot en werd tien jaar later gesaneerd. In plaats van aan een oude, smalle stadsstraat kwam het huis met de voorgevel aan een plein te liggen. Door sloop van het buurpand aan de linkerzijde werd de linker bouwmuur een zijgevel, die bij de in 1939 gestarte restauratie van vensters en een winkelpui werd voorzien. In mei 1940 was er reeds schade van een granaatinslag. Ondanks de risico's voor de toekomst besloot men het werk af te maken, met dramatische gevolgen: bij het zware bombardement op Venlo in 1944 werd het pas voltooide huis vol getroffen. Het duurde vervolgens tot 1949 voordat opnieuw een begin werd gemaakt met een restauratie.

Bij de restauraties van 1939 en 1949 moest het inwendige van het huis grotendeels worden vervangen. Daarbij werd de splitsing in twee helften opgeheven en werd het huis in grote lijnen teruggebracht in de 16de-eeuwse toestand. In deze vorm is het gebouw een voorbeeld van een groot Gelders koopmanshuis. Boven de kelders is een 5,5 meter hoge begane grond waarin door middel van een insteekvloer extra woonruimte is gemaakt. De verdieping daarboven en de hoge kap dienden waarschijnlijk geheel voor de opslag van koopmanswaar. De winkel met de winkelpui in de zijgevel werd in deze vorm gemaakt in 1939.

Voor meer informatie zie Huizen in Nederland, deel IV Utrecht, Noord-Brabant en de oostelijke provincies, pp. 386-391.